دسته: امیرالمؤمنین (ع
بازدید: 3537
بسم الله الرّحمن الرّحیمحضرت علی (ع) از دیدگاه قرآن - قسمت اول
مقدمه
یکی از شخصیتهای کم نظیر عالم که هم دوستان و هم دشمنان فضائل او را کتمان کردند – دوستان به جهت حفظ جانشان و دشمنان به جهت حسادتی که به او داشتند – دشمنان نه تنها فضائل او را کتمان کردند ، بلکه 70 هزار منبر را در سراسر حکومت اسلامی برای بدگوئی ،سب و دشنام او قرار دادند ؛ امّا با وجود این همه تلاش برای از بین بردن فضائل او ، به سان نافه ختن که هر اندازه خشکتر شود بوی مشک بیشتر میشود ، فضائلش عالم گیر شد .
دشمنان تلاش کردند که نور خدا را خاموش کنند ولی اراده خداوند بر کامل کردن نور خود بود چنانچه قرآن عزیز میفرماید : " يُرِيدُونَ أَنْ يُطْفِئُوا نُورَ اللَّهِ بِأَفْوَاهِهِمْ وَيَأْبَى اللَّهُ إِلا أَنْ يُتِمَّ نُورَهُ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ : آنها مىخواهند نور خدا را با دهان خود خاموش كنند ولى خدا جز اين نمىخواهد كه نور خود را كامل كند، هر چند كافران ناخشنود باشند! ( توبه/32 ) ".
آن کیست بدین حال که بود است و که باشد
جز شیر خداوند جهان حیدر کرّار ( حکیم کسائی مروزی )
علی (ع) از دیدگاه قرآن کریم
به اعتراف دوست و دشمن و به اعتراف متعصبین اهل سنت بیش از 300 آیه در شأن وجود مقدس انسان کامل علی ابن ابیطالب (ع) نازل شده است .
خطیب بغدادی در کتاب تاریخ بغداد میگوید : « نَزَلت ثَلاثمِأة آیه فِی شَأن علی ابن ابیطالب(ع)» و آیات را بیان میکند . ابن حجر شافعی مکّی صاحب کتاب صواعق المحرقه آیاتی را علاوه بر سیصد آیه ذکر شده در تاریخ بغداد ذکر میکند .
1 - آیه ولایت :
یکی از شخصیتهای کم نظیر عالم که هم دوستان و هم دشمنان فضائل او را کتمان کردند – دوستان به جهت حفظ جانشان و دشمنان به جهت حسادتی که به او داشتند – دشمنان نه تنها فضائل او را کتمان کردند ، بلکه 70 هزار منبر را در سراسر حکومت اسلامی برای بدگوئی ،سب و دشنام او قرار دادند ؛ امّا با وجود این همه تلاش برای از بین بردن فضائل او ، به سان نافه ختن که هر اندازه خشکتر شود بوی مشک بیشتر میشود ، فضائلش عالم گیر شد .
دشمنان تلاش کردند که نور خدا را خاموش کنند ولی اراده خداوند بر کامل کردن نور خود بود چنانچه قرآن عزیز میفرماید : " يُرِيدُونَ أَنْ يُطْفِئُوا نُورَ اللَّهِ بِأَفْوَاهِهِمْ وَيَأْبَى اللَّهُ إِلا أَنْ يُتِمَّ نُورَهُ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ : آنها مىخواهند نور خدا را با دهان خود خاموش كنند ولى خدا جز اين نمىخواهد كه نور خود را كامل كند، هر چند كافران ناخشنود باشند! ( توبه/32 ) ".
آن کیست بدین حال که بود است و که باشد
جز شیر خداوند جهان حیدر کرّار ( حکیم کسائی مروزی )
علی (ع) از دیدگاه قرآن کریم
به اعتراف دوست و دشمن و به اعتراف متعصبین اهل سنت بیش از 300 آیه در شأن وجود مقدس انسان کامل علی ابن ابیطالب (ع) نازل شده است .
خطیب بغدادی در کتاب تاریخ بغداد میگوید : « نَزَلت ثَلاثمِأة آیه فِی شَأن علی ابن ابیطالب(ع)» و آیات را بیان میکند . ابن حجر شافعی مکّی صاحب کتاب صواعق المحرقه آیاتی را علاوه بر سیصد آیه ذکر شده در تاریخ بغداد ذکر میکند .
1 - آیه ولایت :
" إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ : سرپرست و ولىّ شما، تنها خداست و پيامبر او و آنها كه ايمان آوردهاند همانها كه نماز را برپا مىدارند، و در حال ركوع، زكات مىدهند( مائده/55 ) "
شأن نزول
در مورد نزول اين آيه از «عبد اللّه بن عباس» نقل شده كه: روزى در كنار چاه زمزم نشسته بود و براى مردم از قول پيامبر صلّى اللّه عليه و آله حديث نقل مىكرد، ناگهان مردى كه عمامهاى بر سر داشت و صورت خود را پوشانيده بود نزديك آمد و هر مرتبه كه ابن عباس از پيغمبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله حديث نقل مىكرد او نيز با جمله «قال رسول اللّه» حديث ديگرى از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نقل مىنمود . ابن عباس او را قسم داد تا خود را معرفى كند، او صورت خود را گشود و صدا زد اى مردم! هر كس مرا نمىشناسد بداند من أبوذر غفارى هستم با اين گوشهاى خودم از رسولخدا صلّى اللّه عليه و آله شنيدم، و اگر دروغ مىگويم هر دو گوشم كر باد، و با چشمان خود اين جريان را ديدم و اگر دروغ مىگويم هر دو چشمم كور باد، كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود: « علىّ قائد البررة و قاتل الكفرة منصور من نصره مخذول من خذله : على عليه السّلام پيشواى نيكان است، و كشنده كافران، هر كس او را يارى كند، خدا ياريش خواهد كرد، و هر كس دست از ياريش بردارد، خدا دست از يارى او برخواهد داشت » . سپس أبوذر اضافه كرد: اى مردم! روزى از روزها با رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله در مسجد نماز مىخواندم، سائلى وارد مسجد شد و از مردم تقاضاى كمك كرد، ولى كسى چيزى به او نداد، او دست خود را به آسمان بلند كرد و گفت: خدايا تو شاهد باش كه من در مسجد رسول تو تقاضاى كمك كردم ولى كسى جواب مساعد به من نداد، در همين حال على عليه السّلام كه در حال ركوع بود با انگشت كوچك دست راست خود اشاره كرد ، سائل نزديك آمد و انگشتر را از دست آن حضرت بيرون آورد، پيامبر صلّى اللّه عليه و آله كه در حال نماز بود جريان را مشاهده كرد، هنگامى كه از نماز فارغ شد، سر به سوى آسمان بلند كرد و چنين گفت: «خداوندا! برادرم موسى از تو تقاضا كرد كه روح او را وسيع گردانى و كارها را بر او آسان سازى و گره از زبان او بگشايى تا مردم گفتارش را درك كنند، و نيز موسى درخواست كرد هارون را كه برادرش بود وزير و ياورش قرار دهى و بوسيله او نيرويش را زياد كنى و در كارهايش شريك سازى ، خداوندا! من محمد پيامبر و برگزيده توام، سينه مرا گشاده كن و كارها را بر من آسان ساز، از خاندانم على عليه السّلام را وزير من گردان تا بوسيله او، پشتم قوى و محكم گردد» . أبوذر مىگويد : هنوز دعاى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله پايان نيافته بود كه جبرئيل نازل شد و به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله گفت: بخوان! پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود: چه بخوانم؟ گفت: بخوان انّما وليّكم اللّه و رسوله و الّذين آمنوا .. (برگزيده تفسير نمونه، ج1، ص: 52 ) . مهمترین و جامع ترین شأن نزول این آیه را فخر رازی در کتاب تفسیر کبیر بیان کرده است.
بعضی از علماء اهل سنت اشکالاتی را بر این شأن نزول وارد کردهاند که از دوحال خارج نیست ، یا تعصّب باعث کتمان فضائل امیرالمؤمنین (ع) شده است و یا اگر تعصّب نداشته باشند آشنائی آنها نسبت به قرآن بسیار کم است . در ذیل به دو نمونه از اشکالات اشاره می کنیم :
1 – بعضی از متعصّبین گفتهاند انگشتری که حضرت علی (ع) به سائل داد بسیار گرانبها بود و از طرفی در تاریخ می خوانیم که علی (ع) لباس معمولی میپوشید و غذای ساده میخورد و این تناقض است .
ج ) اولاً در جواب باید گفت که انگشتری که حضرت به سائل داد بسیار قیمتی نبود بلکه یک انگشتر معمولی بود .
ج ) ثانیاً این شخص گمان کرده نزول آیه به جهت قیمت بالای انگشتر است در حالی که کمیّتِ یک عمل نزد خداوند در بسیاری از موارد مهم نیست و آنچه مهم است کیفیت کار است که در مورد آیه ، کیفیت ، اخلاص و عبادت در ضمن عبادت و ... مهم بوده است که آیه نازل شده .
ج ) ثالثاً غذا و پوشاک ساده حضرت امیر (ع) به جهت ضعف مالی و مشکل اقتصادی نبوده است بلکه به جهت همدردی با پائینترین و فقیرترین افراد جامعه بوده ، در بعضی روایات وارد شدهاست که حضرت از حاصل دسترنج خود 1000 برده آزاد کرد .
2 – شأن نزول درباره علی (ع ) است امّا تمام ضمایر به صورت جمع آمده ، چگونه شما این را توجیه میکنید ؟
ج ) مفسر معروف و متعصّب اهل سنّت ( شهاب الدین محمود آلوسی ) در جواب می گوید : اگر شخص مهمی کاری انجام دهد و یا عمل مهم باشد در ادبیات عرب به صورت جمع بیان میشود ، در مورد آیه فوق چه شخصی از علی ابن ابیطالب (ع) مهم تر ؟
