قبل از بررسى كتبى كه اهل كتاب آن را كتب آسمانى‏خود مى‏دانند، لازم است چند كلمه‏اى در باره خود اهل كتاب حث‏شود تا ببينيم اين كلمه شامل تنها يهودو نصارا مى‏شود ويا شامل مجوس نيز مى‏گردد و چون مساله عقلى نيست قهرا تنها راه اثبات و نفى آن دليل نقلى، يعنى قرآن وروايت است و روايات (1) هر چند مجوس را اهل كتاب خوانده، كه لازمه‏اش آن‏است كه اين ملت‏نيز براى خود كتابى داشته باشد و يا منسوب به يكى از كتابهائى از قبيل

(1) وسائل ج 11 ص 96 باب 49. 

[صفحه: 482]
كتاب نوح و صحف ابراهيم و تورات موسى و انجيل عيسى و زبورداود باشد كه قرآن آنها راكتاب آسمانى خوانده و ليكن قرآن هيچ متعرض وضع مجوس نشده و كتابى براى‏آنان نام نبرده و كتاب اوستا كه فعلا در دست مجوسيان است نامش درقرآن نيامده، كتاب ديگرى هم كه‏نامش در قرآن آمده باشد در دست ندارند.
و كلمه اهل كتاب هر جا در قرآن ذكر شده، مراد از آن يهود ونصارا است كه خودقرآن براى آنان كتابى نام برده كه خداى تعالى براى ايشان نازل كرده است.
اما كتبى كه در دست‏يهود است و آنها را كتب مقدسه‏مى‏خوانند سى و پنج كتاب‏است كه يكى از آنها تورات است و مشتمل است بر پنج‏سفر: 1 - سفر خليقه‏2 - سفر خروج‏3 - سفر احبار 4 - سفر عدد 5 - سفر استثناء و يكى ديگر كتب مورخينى است كه مشتمل است بردوازده‏كتاب: 1 - كتاب يوشع 2 - كتاب قضات بنى اسرائيل 3 - كتاب راعوث 4 و 5 - دو سفرمربوط به صموئيل 6 و 7 - دو سفر ازاسفار ملوك 8 و 9 - دو سفر از اخبار ايام 10 و 11 - دو سفر ازاسفار عزرا 12 - سفر استير، يكى ديگر كتاب ايوب‏و يكى زبور داود و يكى كتب سليمان كه‏آن نيز مشتمل بر چند كتاب است: 1 - كتاب امثال 2 - كتاب جامعه 3 - كتاب‏تسبيح التسابيح و يكى ديگر كتب نبوات‏است كه مشتمل است بر هفده كتاب: 1 - كتاب نبوت اشعياء 2 - كتاب نبوت‏ارميا 3 - كتاب مراثى ارميا 4 - كتاب حزقيال‏5 - كتاب نبوت دانيال 6 - كتاب نبوت هوشع 7 - كتاب نبوت يوييل 8 - كتاب نبوت عاموص‏9 - كتاب نبوت عويذيا 10 - كتاب نبوت يونان 11 - كتاب نبوت ميخا 12 - كتاب نبوت ناحوم، 13 - كتاب نبوت حيقوق 14 - كتاب نبوت صفونيا 15 - كتاب نبوت حجى 16 - كتاب نبوت‏زكريا 17 - كتاب نبوت ملاخيا.
ولى قرآن كريم از ميان آنها به جز تورات موسى و زبور داود ع‏را نام نبرده، و اما آنچه نزد نصارا كتاب آسمانى خوانده مى‏شود همان انجيل‏هاى چهارگانه است: يعنى‏انجيل‏متى و انجيل مرقس و انجيل لوقا و انجيل يوحنا و يكى ديگر كتاب اعمال رسولان و يكى‏چند رساله زير است: 1 - چهارده رساله از بولس 2 - رساله يعقوب 3 و4 - رساله بطرس 5 و 6 و 7 - رساله‏هاى يوحنا8 - رساله يهوذا و يكى هم رؤياى يوحنا است.
و قرآن كريم از آنها يعنى از كتب مقدسه مخصوص نصارا بجزاين مقدار را ذكر نكرده‏كه در بين كتب آسمانى كتابى است كه خدا آن را بر عيسى بن مريم نازل كرده و نامش انجيل

است كه البته انجيل نازل از ناحيه خداى تعالى يك انجيل بوده‏نه چهار تا، و نصارا هر چندنمى‏دانند چيست و آن را به رسميت نمى‏شناسند، ليكن در كلمات رؤساى‏ايشان جسته وگريخته اعترافاتى يافت مى‏شود كه مسيح ع كتابى داشته به نام انجيل، از آن جمله دررساله‏اى (1) كه بولس‏به اهل غلاطيه نوشته، در اصحاح اول آمده: كه من تعجب مى‏كنم از اينكه‏شما اينچنين به سرعت از آنچه مسيح‏شما را دعوت مى‏كند به آن كه خود نعمت مسيح است، به سراغ انجيل ديگر مى‏رويد با اينكه آن در حقيقت انجيلى ديگر نيست (يعنى‏انجيل واقعى‏نيست) بلكه مشتى افراد پيدا شده‏اند كه شما را به زور و اجبار وادار مى‏كنند به اينكه آنچه آنان‏تحريف كرده‏اند بپذيريد.
نجار هم در قصص انبيا به آنچه ما از رساله بولس نقل كرديم وبه مواردى ديگر ازكلمات وى كه در رساله‏هاى او يافته، استشهاد كرده است بر اينكه معلوم مى‏شود غير ازانجيل‏هاى‏چهارگانه معروف، انجيل ديگرى بوده به نام انجيل مسيح.
و قرآن كريم با اين حال خالى از اين اشعار نيست كه بعضى آيات‏واقعى و حقيقى‏تورات نزد يهود موجود بوده و همچنين بعضى از قسمت‏هاى انجيل واقعى و حقيقى نزد نصارا موجود بوده است و اين اشاره از آيات زير به خوبى استفاده مى‏شود: و كيف يحكمونك وعندهم‏التورية فيها حكم الله (2)، و من الذين قالواانا نصارى اخذنا ميثاقهم، فنسواحظا مما ذكروا به (3)، كه دلالت اين آيات بر مدعاى ما روشن است.

(1) رساله بولس.
(2) چگونه يهود سر به حكم تو فرمودآرند با اينكه تورات نزد ايشان بود و در آن حكم خدا وجود داشت‏ولى آن را نپذيرفتند. سوره مائده، آيه 43.
(3) ما از آنها هم كه گفتند: ما نصارائيم پيمانشان بگرفتيم‏ولى مقدارى از آنچه به ايشان تذكرداديم فراموش كردند. سوره مائده، آيه 14.

منبع:
علامه سيد محمد حسين طباطبايى ترجمه الميزان ج 3 صفحه 481